Wprowadzenie
Transakcja Nippon Steel - US Steel od początku była bardziej polityczna niż biznesowa. Prezydent Joe Biden zablokował ją decyzją wykonawczą 3 stycznia 2025 roku, powołując się na bezpieczeństwo narodowe. Donald Trump, który początkowo również sprzeciwiał się sprzedaży amerykańskiego symbolu przemysłu zagranicznemu kapitałowi, w maju 2025 roku zmienił zdanie i ogłosił zmodyfikowane partnerstwo.
13 czerwca 2025 roku Trump wydał rozporządzenie autoryzujące przejęcie, a transakcja została domknięta 18 czerwca. Nie była to jednak zwykła fuzja - rząd federalny otrzymał instrument, który w praktyce daje mu stały wgląd i kontrolę nad prywatną spółką.
To precedens, który pokazuje, jak daleko państwo potrafi wejść w struktury własnościowe korporacji uznanej za strategiczną.
Czym jest złota akcja
Złota akcja daje rządowi USA dwa zasadnicze uprawnienia: prawo do powołania jednego niezależnego członka rady dyrektorów US Steel oraz prawo weta wobec wybranych decyzji biznesowych. Weto obejmuje między innymi obniżenie zapowiedzianej przez Nippon Steel inwestycji rzędu 11 miliardów dolarów, przeniesienie siedziby firmy, transfer miejsc pracy za granicę, przejęcia konkurentów oraz zamykanie lub wygaszanie istniejących zakładów.
Zgodnie z warunkami umowy US Steel zachowuje siedzibę w Pittsburghu, kierować nią ma amerykański prezes, a większość rady stanowią obywatele USA. Nippon Steel zobowiązał się do około 11 miliardów dolarów nowych inwestycji do 2028 roku.
Rząd od razu sięgnął po władzę
Złota akcja nie pozostała martwym zapisem. Według doniesień medialnych administracja Trumpa wykorzystała to uprawnienie, by zablokować planowane wygaszenie zakładu w Granite City w stanie Illinois. Sekretarz handlu Howard Lutnick miał osobiście zadzwonić do prezesa US Steel Dave'a Burritta i poinformować, że rząd nie zgodzi się na wstrzymanie operacji. W listopadzie 2025 roku Trump wyznaczył dwóch urzędników Departamentu Handlu do nadzoru nad firmą w ramach porozumienia o złotej akcji.
Dlaczego to istotne dla biznesu
Sprawa wyznacza nowy standard w transgranicznych przejęciach wrażliwych aktywów. Inwestorzy zagraniczni muszą liczyć się z tym, że zgoda polityczna może być obwarowana trwałym mechanizmem kontroli państwa nad decyzjami operacyjnymi - od inwestycji po zatrudnienie. Dla zarządów oznacza to, że kalkulacja ryzyka regulacyjnego nie kończy się na dniu zamknięcia transakcji.
Dyskusja