Wprowadzenie
Rok 2025 miał być rokiem reformy składki zdrowotnej dla przedsiębiorców. Rząd Tuska przyjął projekt, Sejm uchwalił - z dużym trudem, bo wymagało to trudnych kompromisów koalicyjnych. Prezydent Nawrocki skorzystał z prawa weta.
Efekt: w 2026 roku obowiązują zasady sprzed reformy - z jedną istotną różnicą. Płaca minimalna wzrosła do 4 806 zł, a minimalna składka zdrowotna jest od niej uzależniona. Dla wielu przedsiębiorców to realny wzrost kosztów.
Jak działa składka zdrowotna dla przedsiębiorców w 2026 roku
Zasady nie zmieniły się strukturalnie - zmieniły się kwoty. Składka zdrowotna dla przedsiębiorców nadal jest uzależniona od formy opodatkowania i poziomu dochodu.
Skala podatkowa (zasady ogólne): składka wynosi 9% dochodu. Minimalna podstawa wymiaru: 100% płacy minimalnej, czyli 4 806 zł. Minimalna składka: 9% z 4 806 zł = 432,54 zł miesięcznie. To więcej niż w 2025 roku, gdy preferencyjne zasady pozwalały płacić od 75% płacy minimalnej.
Podatek liniowy: składka wynosi 4,9% dochodu. Minimalna składka: 4,9% z 4 806 zł = 235,49 zł miesięcznie.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: stawka zależy od poziomu przychodów. Przy przychodach do 60 000 zł - składka od 60% płacy minimalnej. Przy przychodach 60 000 - 300 000 zł - od 100% płacy minimalnej. Przy przychodach powyżej 300 000 zł - od 180% płacy minimalnej. To powoduje, że ryczałtowcy o wysokich przychodach mogą płacić znacznie wyższe składki w 2026 roku.
Kogo najbardziej dotyczy brak reformy
Najbardziej poszkodowani są przedsiębiorcy na ryczałcie z wysokimi przychodami. Reforma zakładała m.in. ryczałtową składkę odciętą od poziomu przychodów - teraz przy przychodach powyżej 300 000 zł składka rośnie proporcjonalnie i może być kilkukrotnie wyższa niż zakładał projekt reformy.
Kolejna grupa to przedsiębiorcy o niskich i średnich dochodach, którzy liczyli na obniżenie minimalnej składki. W projekcie reformy przewidywano niższą składkę ryczałtową dla małych firm - weto Nawrockiego zamknęło tę drogę.
Dla przedsiębiorców na podatku liniowym z wyższymi dochodami - zmiana jest mniej dotkliwa, bo minimalna składka rośnie umiarkowanie.
Porównanie: ile konkretnie więcej w 2026 roku
Przykład 1 - Ryczałtowiec z przychodami 400 000 zł rocznie. W 2025 roku z preferencyjną składką płacił od 75% płacy minimalnej. W 2026 roku - od 180% płacy minimalnej (4 806 zł × 1,8 = 8 650,80 zł). Składka miesięczna: 9% z 8 650,80 zł = 778,57 zł. Wzrost: kilkaset złotych miesięcznie.
Przykład 2 - Przedsiębiorca na skali podatkowej z dochodem 5 000 zł miesięcznie. W 2025 roku składka od 75% minimalnej = niższa podstawa. W 2026 roku składka od 100% minimalnej = 432,54 zł. Wzrost realny - kilkadziesiąt złotych miesięcznie.
Przykład 3 - Liniowiec z dochodem 20 000 zł miesięcznie. Składka: 4,9% × 20 000 zł = 980 zł. Bez istotnej zmiany - bo składka zależy od dochodu, nie od płacy minimalnej przy wyższych dochodach.
Czy reforma wróci - scenariusze polityczne
Koalicja zapowiada powrót do projektu reformy składki zdrowotnej - być może w zmienionej formie, którą Nawrocki byłby skłonny podpisać. Ale negocjacje wewnątrz koalicji (PSL vs Lewica vs KO) i weto prezydenta tworzą wieloletnią niepewność.
Dla planowania finansowego firmy na 2026 rok: zakładaj obecne zasady, bez optymizmu co do reformy w ciągu roku. Jeśli reforma wejdzie - pozytywna niespodzianka. Jeśli nie - masz właściwy plan bazowy.
Podsumowanie
Weto Nawrockiego to dla wielu przedsiębiorców konkretny koszt - wzrost składki zdrowotnej o kilkaset złotych miesięcznie, przy jednoczesnym braku obiecanych ulg. To przykład, jak polityczny pat kohabitacji przekłada się na portfele firm.
Pytanie praktyczne: czy Twoje prognozy finansowe na 2026 rok uwzględniają wyższe składki zdrowotne - i czy warto rozważyć zmianę formy opodatkowania w nowych warunkach?
Dyskusja